Jak sygnalizuje sam tytuł cyklu szkoleń jednym z celów seminarium jest zachęcenie do poszerzenia programów podróży studyjnych o aspekt wspólnego zamiast jednostronnego poznawania historii Niemiec i Polski. W ostatnim czasie coraz częściej mówi się o wieloperspektywiczności w pisaniu historii, ale co naprawdę kryje się za tym pojęciem?
Podczas seminarium oferujemy Państwu pomoc w organizacji pobytu w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży Oświęcim i prowadzeniu programu razem z niemieckim partnerem w miejscach pamięci takich Auschwitz-Birkenau, Majdanek i Sztutowo, Sachsenhausen, Dachau i Buchenwald. Wspólne podróże studyjne służą procesowi zrozumienia siebie nawzajem oraz poznania innej perspektywy spojrzenia na histrorię. Spotkanie polskiej i niemieckiej młodzieży w ramach podróży studyjnej do miejsca pamięci wyrożnia fakt, że umożliwia ona nie tylko spojrzenie na historię oczami innych, lecz również dyskusję nad wspólną historią (historią wzajemnych stosunków) i wzmacnanie wspólnych korzeni. Równie ważna jest przy tym wzajemna akceptacja róznic. Z tego powodu polsko-niemieckie spotkanie oferuje wzbogacenie możliwości programu, gdyż jest ono szansą do zrozumienia innych poglądów, wypowiedzi i zachowań mając na uwadze rożne procesy socjalizacyjne i wychowawcze oraz różnice kulturowe.
Istotnym elementem pracy opiekuna grup młodzieży jest refeksja nad motywami swojej pracy i organizacji podrózy studyjnej, zwłaszcza jeśli jest to podróż do miejsca pamięci Auschwitz Birkenau. Do tego symoblicznego miejsca przyjeżdżamy najczęściej, aby  uświadomić sobie, że historia Auschwitz już nigdy i nigdzie nie powininna się powtórzyć. Właśnie z tego względu ważne jest prowadzenie konstruktywnego i przede wszystkim pełngo zaufania dialogu z naszymi niemieckimi sąsiadami, wspólna nauka histrorii, wyciąganie wniosków oraz spojrzenie na historię poprzez pryzmat wspólnego budowania przyszłości Europy. 
Celem seminarium jest zarówno dyskusja nad możliwościami i pomysłami dotyczącymi podróży do miejsca pamięci jak i pomoc w organizowaniu i przeprowadzeniu podróży osobom zainteresowanym oraz doświadczonym organizatorom tego typu programów. Ponadto seminarium służy wspólnemu poznaniu, wymiany pomysłów i nawiązaniu kontaktów z niemieckimi parterami, aby umożliwić pierwsze kroki w organizacji wspólnych programów w miejscach pamięci zarówno w  Polsce jak i Niemczech. W tym celu podczas seminarium zostaną przedstawione modelowe przykłady programów jednostronnych i dwustronnych (polsko-niemieckich) w Sachsenhausen, Dachau, Buchenwald, Sztutowo, Majdanek i Auschwitz-Birkenau, które przygotowali nasi partnerzy, współpracownicy i wolontariusze Akcji Znaku Pokuty. Uczestnicy seminarium mają możliwość konsultacji i planowania programów z pracownikami pedagogicznymi z powyżej wspomnianych miejsc pamięci. Kolejnym elementem seminarium jest przedstawienie możliwości finansowania tego typu programów, m.in. ze środków Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży. Impulsem do przemyśleń i dyskusji bedzie referat na temat pedagogiki miejsc pamięci w Niemczech i Polsce oraz wykład Pani Angeliki Meyer z Pedagogicznej Służby Miejsca Pamięci Ravensbrück na temat wyzwań pedagogiki miejsc pamięci.
Dzięki przeprowadzeniu seminarium w MDSM Oświęcim i wspólnemu oprowadzaniu w Muzeum Auschwitz-Birkenau uczestnicy szkolenia mają możliwość poznania na konkretnym przykładzie możliwości współpracy z pracownikami działu pedagogicznego MDSM Oświęcim i punktów programu w miejscu pamięci Oświecim/Auschwitz.

Organizatorzy:      Anna Meier (MSDM Oświęcim/Auschwitz), Marta Mituta (ASF e.V.)
Zgłoszenia i informacje:   Marta Mituta,  Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
Zapewniamy tłumaczenie podczas seminarium.

Opłata za uczestnictwo wynosi 100,00 PLN i w jej ramach zawarte są koszty programu, materiały, noclegi oraz wyżywienie. Uczestnicy pokrywają we własnym zakresie koszty podróży do/z miejsca szkolenia.
Nocleg zapewniony jest w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży w Oświęciumiu w pokojach dwu- i wieloosobowych. W każdym pokoju czeka na Panstwa świeża pościel i ręczniki.

Zgłoszenia do 22.04.2009 do
Aktion Sühnezeichen Friedensdienste, Marta Mituta,
Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć. , Fax: 0049-30-283 95 135

 Szkolenie odbyło się dzięki wsparciu Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży.

7.05.2009, czwartek
do godz. 18 Przyjazd uczestników
18.00. Kolacja
19.00  Powitanie, omównienie programu
 
8.05.2009, piątek
07.30 Śniadanie
08.30 Wyjście do muzeum
09.00-12.30 Oprowadzanie w Auschwitz I i Auschwitz-Birkenau
13.00 Obiad
14.30-16.00 Pedagogika miejsc pamięci w Polsce i Niemczech – referat, dyskusja
16.00-16.30 Przerwa na kawę
16.30 – 17.30 Praca w sześciu małych grupach (system rotacyjny)
Przygotowanie i przeprowadzenie podróży do miejsca pamięci na jednym przykładzie z grupą polskich, niemieckich oraz polsko-niemieckich uczestników: były KZ Auschwitz, Stutthof, Majdanek, Sachsenhausen, Dachau, Buchenwald
17.30-18.30 Kontynuacja prac w grupach (możliwość zmiany grupy)
19.00 Kolacja
20.30 – 21.30 Możliwości finansowania ze środków PNWM oraz innych: przedstawianie możliwości, pytania, publikacje PNWM
 
9.05.2009, sobota
08.30  Śniadanie
09.30 – 11.00 Możliwości i wyzwania pedagogiki miejsc pamięci– Pani Angelika Meyer z Pedagogicznej Służby Miejsca Pamięci Ravensbrück
11.15 – 12.30 Giełda – Przygotowywania wspólnych podróży studyjnych
13.00 Obiad
14.00 – 14.30 Przygotowywanie oprowadzania
14.30 – 17.00 Wzajemne oprowadzanie po mieście Oświęcim, m.in. synagoga, Centrum Żydowskie
18.30 Kolacja
19.00  Podsumowanie, Wymiana kontaktów

10.05.2009, niedziela
08.30 Śniadanie
09.30  Wyjazd do Krakowa - Nowa Huta. Symbol socjalistycznej industrializacji w Polsce – oprowadzanie.
ok. 14.00 Obiad

Polsko-niemieckie szkolenie dla multiplikatorów podróży studyjnych do miejsc pamięci
„Razem zamiast osobno”
7.05.-10.05.2009
MDSM w Oświęcimiu


W dniach od 7 - 10 maja 2009r. w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży w Oświęcimiu odbyło się polsko-niemieckie szkolenie multiplikatorów podróży studyjnych do miejsc pamięci. Szkolenie odbyło  się w ramach współpracy MDSM w Oświęcimiu i Akcji Znaku Pokuty (ASF e.V.) z Berlina.
Celem szkolenia była pomoc oraz udostępnienie informacji dotyczących organizacji podróży studyjnych, które ze względu na swoja specyfikę wymagają odpowiedniego i rzetelnego przygotowania zarówno od oranizatorów jak i samej grupy młodzieży. Oferta szkoleniowa skierowana była zarówno do osób, które dopiero zamierzają zorganizować podróż studyjna jak i do osób, które zebrały pierwsze doświadczenia w pracy z młodzieżą w miejscach pamięci, są zainteresowane wspólnymi niemiecko-polskimi programami oraz szukają partnerów do współpracy. Uczestnikami szkolenia byli nauczyciele oraz pedagodzy pracujący z młodzieżą.

Program szkolenia obejmował część koncepcyjną oraz część praktyczną podrózy studyjnych. W części koncepcyjnej uczestnicy szkolenia mieli możliwość wysłuchać wykładu Pana Dr. Marka Wilczyńskiego z Polsko-Niemieckiego Centrum w Krakowie na temat dydaktyki i roli historii w polsko-niemieckich programach młodzieżowych. Podczas wykładu zwrócono m.in. uwagę na róznice w odbiorze historii, symboli oraz na istotę stereotypów. Podczas prelekcji Pani Angeliki Meyer z Muzeum oraz Miejsca Pamięci Ravensbrück przedstawione zostały modele oraz niekonwencjonalne sposoby zapoznawania się z historią w miejscu pamięci. Pani Meyer zwróciła również uwagę na odpowiednie dopasowanie modelu pegagicznego do grupy młodzieży, jej wieku, pochodzenia społecznego oraz migracyjnego.

W częsci praktycznej szkolenia odbyło się m.in. zwiedzanie studyjne w byłym obozie koncentracyjnym Auschwitz- Birkenau, które miało przybliżyc uczestników do tematyki oraz pedagogiki miejsca pamięci. Dla niektórych uczestników była to piersza lub kolejna po latach wizyta w Muzeum, dzięki czemu uświadomili sobie na sobie znaczenie pracy pedagogicznej w tym miejscu. Ponadto przedstawione zostały przykłady dobrej praktyki, czyli programy modelowe podróży do miejsc pamięci. Pani Anna Meier zastępca kierownika działu pedagogicznego Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży (MDSM) w Oświęcimiu przedstawiła ofertę programową oraz pedagogiczną dla grupy młodzieży z Polski i Niemiec. Pan Piotr Chruścielski z Muzeum Stutthof w Sztutowie oraz Pani Agnieszka Podgórska, wolontariuszka organizacji Akcji Znaku Pokuty w Muzeum i Miejscu Pamięci Sachsenhausen przedstawili oferty pedagogiczne obu instytucji. Wszyscy prelekci przedstawili programy modelowe dla grup polskich, niemieckich oraz polsko-niemieckich, przy czym podkreślili, że są to jedynie programy przykładowe. Programy indiwidualne mogą być przygotowane przy pomocy współpracowników działów pedagogicznych.

Ponadto w częsci praktycznej szkolenia odbyła się giełda projektów, podczas której uczestnicy mogli przedstawić planowane projekty i znaleźć partnera. Był to również czas na indywidualne rozmowy, podczas których narodziły sie pomysły na zorganizowanie wspólnych projektów młodzieżowych. Jednym z punktów programu było również przedstawienie możliwości finansowania polsko-niemieckich programów młodzieżowych, m.in. ze środków finansowych Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży. Aby przybliżyć uczestnikom znaczenie okolic oraz lokalnej historii wokół miejsc pamięci zorganizowane zosatało oprowadzanie po mieście Oświęcim. Przy tym punkcie programu zastosowano metodę wzajemnego oprowadzania, tzn. każdy uczestnik miał za zadanie przygotować się na postawie udostępnionych materiałów na oprowadzanie reszty grupy i przedstawienie jej wybranego miejsca w mieście jak np. Rynek, synagoga czy cmentarz żydowski. Powyższa metoda, która nadaje się znakomicie do programów młodzieżowych, sprawdziła się również w grupie organizatorów i opiekunów grup młodzieżowych, którzy wykazali się wielkim zaangażowaniem podczas oprowadzania. Na zakończenie programu odbyło się oprowadzanie po Krakowie. Tym razem jednak dzięki dużym popaciu uczestników było to niestandardowe oprowadzanie w Nowej Hucie. Uczestnicy wyrazili ogromne zainteresowanie tą częścią Krakowa, która kryje w sobie pasjonującą historię powojennej Polski.

W podsumowaniu uczestnicy szkolenia podkreślili znaczenie pedagogiki w miejscu pamięci oraz dialogu polsko-niemieckiego. Oferta szkoleniowa pokazała wiele wskazówek niezbędnych do przygotawnia i przeprowadzenia podróży studyjnej. Uczestnicy poznali lokalizację oraz ofertę pedagogiczną MDSM jak i historię i teraźniejszość miasta Oświęcim. Ponadto seminarium pozwoliło na wymianę pomysłów, przemyśleń, nawiązaniu kontaktów z niemieckimi oraz polskimi parterami oraz umożliwiło pierwsze kroki w organizacji wspólnych programów w miejscach pamięci zarówno w  Polsce jak i Niemczech.

Spotkanie polskiej i niemieckiej młodzieży w ramach podróży studyjnej do miejsca pamięci wyrożnia fakt, że umożliwia ona nie tylko spojrzenie na historię oczami innych, lecz również dyskusję nad wspólną historią (historią wzajemnych stosunków) i wzmacnanie wspólnych korzeni. Równie ważna jest przy tym akceptacja róznic. Z tego powodu polsko-niemieckie spotkanie podczas podóży studyjnej do miejsca pamięci oferuje wzbogacenie możliwości programu, gdyż jest ono szansą do zrozumienia innych poglądów, wypowiedzi i zachowań mając na uwadze rożne procesy socjalizacyjne, wychowawcze oraz różnice kulturowe. Istotnym elementem pracy opiekuna grup młodzieży jest refleksja nad motywami swojej pracy i organizacji podrózy studyjnej, zwłaszcza jeśli jest to podróż do miejsca pamięci Auschwitz-Birkenau. Do tego symoblicznego miejsca przyjeżdżamy najczęściej, aby  uświadomić sobie, że historia Auschwitz już nigdy i nigdzie nie powininna się powtórzyć. Właśnie z tego względu ważne jest prowadzenie konstruktywnego i przede wszystkim pełngo zaufania dialogu z naszymi niemieckimi sąsiadami, wspólna nauka histrorii, wyciąganie wniosków oraz spojrzenie na historię poprzez pryzmat wspólnego budowania przyszłości Europy. W tym celu niebędna jest oferta szkoleniowa dla pedagogów, którzy inicjują i organizują polsko-niemieckie podróze studyjne. Tegoroczne szkolenie było częścią całego cyklu szkoleń.

Pragniemy podziękować Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodziey za wsparcie finansowe szkolenia, bez którego organizacja szkolenia nie byłaby możliwa.

Marta Mituta
Anna Meier