RAZEM W EUROPIE

Z POWROTEM DO PRZYSZŁOŚCI – KSZTAŁTUJEMY WSPÓLNĄ PAMIĘĆ
POLSKO-UKRAIŃSKI PROJEKT DLA STUDENTÓW
Termin:
12-17.10.2017, MDSM Oświęcim
Organizatorzy:
MDSM Oświęcim, Instytut Europeistyki UJ, Państwowy Uniwersytet Techniczny w Kirowogradzie/ Kropiwnickim, Ukraina
Info:
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

„Z powrotem do przyszłości – kształtujemy wspólną pamięć”
Polsko-niemiecko-ukraińskie seminarium

W ten szary, zimny dzień wracamy myślami do słonecznego października, kiedy to studenci z Polski i Ukrainy wzięli udział w dwustronnym projekcie „Z powrotem do przyszłości – kształtujemy wspólną pamięć”, poświęconym zagadnieniu pamięci zbiorowej o tragicznych wydarzeniach z polsko-ukraińskiej przeszłości oraz jej wpływu na postrzeganie siebie nawzajem. Zależało nam na otwartej rozmowie o istniejących uprzedzeniach i funkcjonujących po obydwu stronach granicy narracjach o Zbrodni Wołyńskiej z 1943 roku. Co z tego wyszło? Czytajcie dalej.

Przygotowując się do spotkania, uczestniczki i uczestnicy przeprowadzili sondę uliczną w swoich miastach, żeby zbadać poziom wiedzy oraz postrzeganie współczesnych relacji polsko-ukraińskich. Wyniki sondy okazały się ciekawym punktem wyjścia do dyskusji o funkcjonowaniu pamięci zbiorowej w życiu powszechnym podczas pracy projektowej.

A właśnie pracę w projekcie zaczęliśmy 12 października w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży w Oświęcimiu. W pierwszym dniu uczestniczki i uczestnicy poznali siebie nawzajem i omówili swoje oczekiwania oraz obawy wobec spotkania. Warto zaznaczyć, że wśród oczekiwań najczęściej wymieniane było nawiązanie przyjaznych relacji i dobra atmosfera w grupie oraz zgłębienie wiedzy na temat konfliktu polsko-ukraińskiego w latach 1943-1945. Natomiast wśród obaw wiele razy powtórzony został brak porozumienia i konflikty merytoryczne.

Następnie grupa miała oprowadzanie ulicami Oświęcimia, podczas którego dowiedziała się więcej o historii miasta od czasów pełnego Średniowiecza do dziś. Szczególnie ciekawe dla studentów były okres okupacji oraz funkcjonowanie miasta „w cieniu Auschwitz”. Po oprowadzaniu dr Kinga Gajda z Instytutu Europeistyki UJ przybliżyła grupie projektowej kwestię pamięci zbiorowej, jej kształtowania i funkcjonowania w społeczeństwie, po czym studenci przygotowali się do zwiedzania Muzeum i Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau, omawiając kontekst historyczny funkcjonowania obozu koncentracyjnego i zagłady.

W kolejnych dniach studenci zwiedzili Miejsce Pamięci w ramach oprowadzania rozszerzonego oraz mieli możliwość omówienia emocji, wrażeń i przemyśleń, które wywołało spotkanie z tym miejscem i zgłębienie wiedzy na temat Auschwitz. Ciekawym uzupełnieniem tej dyskusji był wykład dr Alicji Bartuś o powstaniu pojęcia ludobójstwa, które wprowadził wybitny prawnik Rafał Lemkin oraz o innych rodzajach zbrodni przeciwko ludzkości.

W drugiej części seminarium przeszliśmy od pamięci o Auschwitz i Holokauście do zagadnienia pamięci o Zbrodni Wołyńskiej 1943 roku. Najpierw, poprzez pracę z dokumentami i wynikami badań historyków z Polski i Ukrainy w ramach warsztatów tematycznych, uczestniczki i uczestnicy projektu uzupełnili swoją wiedzę historyczną o wydarzeniach na Wołyniu w czasie II wojny światowej w szerszym kontekście omawianych wydarzeń. Następnie studenci spojrzeli na historyczne wydarzenia poprzez wspomnienia naocznych świadków. Szczególnie interesujące dla uczestniczek i uczestników były nie tylko opowieści o tragicznych przeżyciach, lecz również sposoby radzenia sobie traumatycznymi doświadczeniami.

Kolejnym elementem dyskusji o Zbrodni Wołyńskiej był wykład Marka Wojnara z Instytutu Studiów Politycznych PAN o polityce pamięci o Zbrodni Wołyńskiej w Polsce i na Ukrainie. Podczas wykładu studenci mogli dowiedzieć się więcej o oficjalnej polityce pamięci po obydwu stronach polsko-ukraińskiej granicy oraz jej oddziaływaniu na relacje bilateralne.

Kolejne punkty programu odbyły się w Krakowie w Instytucie Europeistyki UJ. Tak, podczas debaty „Czy lepiej jest pamiętać, czy zapomnieć?” studenci zebrali argumenty za i przeciw pielęgnowaniu pamięci negatywnej w relacjach bilateralnych. A w ramach warsztatów dziennikarskich, poprowadzonych przez Zbigniewa Rokitę z New Eastern Europe, uczestniczki i uczestnicy z Polski i Ukrainy opisali swoje przemyślenia po projekcie w formie artykułów publicystycznych. Polsko-ukraińską gazetę studencką będzie można już niedługo znaleźć w wersji elektronicznej na stronie MDSM oraz Instytutu Europeistyki UJ.

Oczywiście, nie zabrakło czasu też na wieczorne spacery po Krakowie i wspólne spędzanie czasu wolnego. Podczas podsumowania projektu studenci z Polski i Ukrainy zaznaczyli, że bardzo się cieszą ze spotkania, z nowych przyjaźni i mają nadzieję na kontynuację tego projektu w przyszłości, ale następnym razem na Ukrainie.

Realizacja projektu była możliwa dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Pamięci Ofiar Auschwitz-Birkenau oraz Stowarzyszenia Wspierającego MDSM.

logotypy

Nataliia Tkachenko, MDSM

Fundusz Neumannów

SZANSA NA STYPENDIUM

XVIII edycja konkursu
"Stypendium dla najzdolniejszych"

Wyniki